4857 Sayılı iş kanunun 41.maddesinde fazla çalışma ücreti açıklanmıştır.Buna göre;
Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma
yapılabilir. Fazla çalışma, İş Kanununda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır.İş kanununun –Çalışma süresi-başlıklı 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
Her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 25 yükseltilmesiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her 1 saat karşılığında 1,5 saat , fazla sürelerle çalıştığı her 1saat karşılığında 1 saat 15 dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
İşçi hak ettiği serbest zamanı 6 ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.İş kanununun – Gece süresi ve gece çalışmaları -başlıklı 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.Alınmaz ise her işçi için 2026 yılında 26.620 TL.para cezası uygulanır.
Fazla çalışma süresinin toplamı 1 yılda 270 saatten fazla olamaz.
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
Yönetmelik için tıklayınız. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.6249&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=fazla%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma
Cengiz TÜRK
SMMM-KGK Bağımsız Denetçi.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Vergi, SGK ve iş hukuku uygulamaları somut olaya ve yürürlükteki mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.